maandag 5 mei 2014

~Friso & Mabel 24-04-2004~

Prins Friso trouwde op 24 april 2004 met Mabel Wisse Smith. Echter de prins overleed op 12 augustus ten gevolge van een skiongeval op 17 februari 2012
Een terugblik van vele mooie, maart te korte jaren voor Prins Friso en prinses Mabel
Johan Friso Bernhard Christiaan David, prins van Oranje-Nassau, graaf van Oranje-Nassau, jonkheer van Amsberg  geboren te Utrecht op  25 september 1968 en hij is de 2e  is de tweede zoon van prinses Beatrix en prins Claus en hij heeft 2 broers, Koning Willem-Alexander en prins Constantijn.  
Doop van prins Friso op 28 december 1968 in de Utrechtse Domkerk door dominee Kater met als peetgetuigen, Koningin Juliana, Koning Harald van Noorwegen en Axel von dem Bussche, een goede vriend van zijn vader prins Claus.
Prins Friso groeit op in kasteel Drakensteyn en volgt het lager onderwijs op de Nieuwe Baarnse school. Hierna gaat de prins naar het Baarns Lyceum.   In 1980 als zijn moeder zijn grootmoeder opvolgt als Koningin der Nederland, verhuizen zij een jaar later naar paleis Huis ten Bosch in Den Haag, waar hij naar het 1e Chr. Vrijzinnig Lyceum in den Haag. In 1986 behaalt hij daar zijn VWO diploma.
Van 1986 tot en met 1988 volgde hij de studie Mechanical Engineering aan het College of Engineering van de Universiteit van Californië in Berkeley, die hij met succes afrondde. Voor de militaire dienstplicht werd hij afgekeurd wegens astma.
Van 1988 tot 1994 studeerde hij Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek aan de Technische Universiteit Delft, waar hij zijn ingenieurstitel behaalde bij professor Klaas Smit. Bij de Amerikaanse vliegtuigfabrikant McDonnell Douglas liep hij stage. Tegelijkertijd studeert hij Bedrijfseconomie aan de Erasmus Universiteit te Rotterdam. Hiervoor slaagt hij in 1995
Om voorbereid te zijn op een eventueel koningschap volgde hij privélessen in onder andere parlementaire geschiedenis en Nederlands Recht.
  Vanaf zijn 18e verjaardag in 1986 is hij bij Prinsjesdag aanwezig.
Johan Friso werkte vanaf 1995 bij McKinsey & Company in Amsterdam, maar in 1996 stopte hij bij dit bedrijf om in Frankrijk een postdoctorale opleiding tot Master of Business Administration (MBA) aan het INSEAD te gaan volgen. 
Na voltooiing van deze studie kreeg Johan Friso in 1998 een baan aangeboden bij de zakenbank Goldman Sachs International in Londen, waar hij in april 2003 ontslag nam als vice-president investment banking. Per 1 maart 2004 werd hij parttime mededirecteur van TNO Space te Delft.
In oktober 2006 werd Friso Managing Director bij de firma Wolfensohn & Company in Londen, waar hij zich vooral bezig hield met de implementatie van schone energie in opkomende economieën.                         Friso is medeoprichter van het MRI Centrum in Amsterdam. De prins is tevens medeoprichter en aandeelhouder van Wizz Air, en lowbudgetluchtvaartmaatschappij met voornamelijk Oost-Europese bestemmingen. Friso is erevoorzitter van het Prins Claus Fonds (een positie die hij deelt met zijn jongere broer Constantijn).    
Daarnaast heeft de prins ook enkele commissariaten in verschillende bedrijven en organisaties, zoals Telenet. In 2011 nam Friso de taak van Bart Le Blanc als financieel directeur bij URENCO over. Hij trad op 1 januari van dat jaar in dienst, op het hoofdkantoor van URENCO in het Verenigd Koninkrijk. Op 11 oktober 2012 heeft zijn familie het ontslag van Friso ingediend bij URENCO.
Mabel Martine Wisse Smit wordt geboren te Pijnacker op 11 augustus 1968 als Mabel Martine Los. Mabel is de oudste dochter van Hendrik Cornelis (Henk) Los * 27-04-1944 en + 18-02-1978 (oorzaak: Verdronk in de Loosdrechtse Plassen tijdens schaatstocht)  en Florence Malde Gijsberdina Kooman * 1944
Zij hertrouwde op 09-01-1980 met Peter Wisse Smit. Peter is geboren op 15-10-1939 en + 11-11-2000.
Mabel heeft een jongere zuster Nicoline ( 1970) en een jongere halfzuster Eveline (*07-03-1982) uit haar moeders tweede huwelijk. Eveline Wisse Smit, die uitkomt als hockeyster voor het eerste dameselftal van de Amsterdamse Hockey & Bandy Club en Jong Oranje.
Toen Mabel negen was, overleed haar vader tijdens een schaatstocht. Zijn buurman reed in een wak en toen haar vader hem wilde redden, viel hij erin en verdronk. Haar moeder hertrouwde met de bankier Peter Wisse Smit en Mabel nam later diens achternaam aan.  
Mabel gaat na haar lagere schoolperiode naar het Gemeentelijk Gymnasium in Hilversum, waar zij in 1986 haar diploma behaalde. Van 1986-1993 gaat zij Economie en Politieke Wetenschappen studeren aan de Universiteit van Amsterdam. Ze liep stage bij de Verenigde Naties, Shell, het ministerie van Buitenlandse Zaken en ABN AMRO, en studeerde cum laude af. Mabel spreekt Engels, Spaans en Frans en leerde Slavische talen voor haar werk op de Balkan. Mabel volgde de International Human Rights Law Summer School aan de University of Oxford (2001) en het Global Leadership and Public Policy for the 21st Century executive education program aan de Harvard University's John F. Kennedy School of Government (2008). Tijdens haar studie toonde Wisse Smit interesse in de mensenrechtensituatie overal ter wereld.
Na haar studie kreeg ze een baan bij de Verenigde Naties in New York. Daar specialiseerde ze zich in de Balkan. In 1995 was zij aanwezig bij de vredesconferentie in Dayton en speelde ze een actieve rol bij de totstandkoming van de akkoorden die een einde maakten aan de burgeroorlog in het voormalige Joegoslavië.
Van 1994 tot 1997 werkte zij voor de stichting European Action Council for Peace in the Balkans, waarvan zij ook medeoprichter was. De European Action, met onder meer Margaret Thatcher, Simon Wiesenthal en Valéry Giscard d'Estaing als leden, was een non-gouvernementele organisatie die zich inzette voor vrede, democratie en stabiliteit op de Balkan.
In 1995 was Wisse Smit met Willemijn Verloop (1970) medeoprichter van War Child Nederland, dat zich inzet voor kinderen in oorlogsgebieden. Zij had tot 1999 zitting in het bestuur. In 1997 werd Wisse Smit directeur van het Open Society Institute in Brussel, een stichtingennetwerk van de Amerikaanse filantroop George Soros  dat bijdraagt aan het bevorderen van democratie, mensenrechten en de onafhankelijke rechtsstaat en het bestrijden van aids. De organisatie besteedt miljarden in Oost Europa en ontwikkelingslanden.  Tegenwoordig werkt Mabel Wisse Smit in de Engelse vestiging van het Open Society Institute in Londen, waar ze op dit moment "International Advocacy Director" is. In deze functie coördineert ze de internationale advocacy-activiteiten gericht op beleidsverandering; zowel langetermijnstrategie en financiën als kortetermijnmaatregelen, zoals voor Birma. Van juli 2008 tot mei 2012 was zij directeur van The Elders, in 2007 opgericht door Nelson Mandela, waarin verder onder anderen zitting hebben Desmond Tutu (voorzitter), Kofi Annan, Jimmy Carter, Muhammad Yunus en Aung San Suu Kyi. 
Bij de bijzetting van prins Claus op 15 oktober 2002 in de Nieuwe Kerk te Delft was Wisse Smit aan de zijde van prins Friso aanwezig, hoewel zij op dat moment officieel nog niet meer dan "een goede relatie" van het Koninklijk Huis was.  
Op 30 juni 2003 werd haar verloving met prins Friso bekendgemaakt.  
 Het huwelijk vond plaats op 24 april 2004 in Delft. Het werd sober gevierd in verband met het overlijden van de grootmoeder van Friso, prinses Juliana, een maand eerder (20 maart). In de Oude Kerk in Delft zegende dominee Carel ter Linden het huwelijk in. Getuigen van de bruidegom bij de kerkelijke inzegening waren de broers van prins Friso, zijn vrienden Lodewijk Beijst en Dante Weijerman en zijn nichtje Sophie von der Recke (dochter van de jongste zuster van prins Claus). Mabel had als getuigen in de kerk haar zusters Eveline en Nicoline en haar vriendinnen prinses Laurentien, Willemijn Verloop en Andrea Knap-Kleekamp. Mabel droeg een jurk met strikken, een ontwerp van Viktor & Rolf, en de zonnestraaltiara, onderdeel van een sieradenset gemaakt door de Franse juwelier Mellerio in opdracht van koning Willem III voor zijn tweede echtgenote Emma. Sinds zijn huwelijk op 24 april 2004 met Mabel Wisse Smit is hij geen lid meer van het Koninklijk Huis. Doordat voor het huwelijk niet de procedure met een toestemmingswet was gevolgd verviel zijn titel prins der Nederlanden. De prins wordt officieel aangeduid als Zijne Koninklijke Hoogheid prins Friso van Oranje-Nassau, met prins van Oranje-Nassau als persoonlijke titel. Voorts werd aan prins Johan Friso de erfelijke titel van graaf verleend met de geslachtsnaam Van Oranje-Nassau van Amsberg.
Na hun huwelijk werken Friso en Mabel buiten de schijnwerpers aan hun carrière, zoals Friso altijd heeft gewild. Ze wonen in Londen en krijgen 2 dochters: Luana * 26 maart 2005 en Zaria * 18 juni 2006.
Af en toe laat de prins zich nog publiekelijk zien, zoals op Koninginnedagen, bij familiegebeurtenissen zoals o.a. bij doopplechtigheden en als erevoorzitter van het Prins Claus Fonds. In 2009 is hij ook samen met zijn vrouw in Apeldoorn aanwezig als daar de aanslag plaatsvindt.
'Een gewone papa die zijn kindjes van school haalt'
Tijdens een vakantie in het Oostenrijkse Lech raakte Johan Friso op 17 februari 2012 samen met een vriend onder een lawine bedolven. Zijn vriend wist zich uit de sneeuw te bevrijden, mede doordat hij een lawineairbag droeg. Na vijfentwintig minuten werd Johan Friso in kritieke toestand onder de sneeuw vandaan gehaald. Doordat hij een lawinepiep bij zich droeg, werd hij relatief snel gevonden.      
 Hij werd ter plekke vijftig minuten gereanimeerd en vervolgens naar de afdeling intensieve zorg van het Landeskrankenhaus in Innsbruck gebracht. Johan Friso bevond zich ten tijde van het ongeval in het zogenaamde vrije skigebied, buiten de piste. Het lawinegevaar was die dag 4 op een schaal van 5.
Hij werd gedurende de eerste dagen na het ongeval bij een lage temperatuur in kunstmatig coma gehouden. De artsen hoopten hiermee de schade aan de hersenen te kunnen beperken. Ondanks deze poging bleek later uit MRI-onderzoek dat Johan Friso ernstige hersenbeschadiging heeft overgehouden aan het zuurstofgebrek. Hij bevindt zich sindsdien in comateuze toestand. Het is onzeker of hij ooit weer bij bewustzijn zal komen. Op 1 maart 2012 werd Friso van Innsbruck overgebracht naar het Wellington Hospital in zijn woonplaats Londen. Vier maanden later werd zijn toestand door prins Willem-Alexander omschreven als "onveranderd". Hij werd gedurende de eerste dagen na het ongeval bij een lage temperatuur in kunstmatig coma gehouden. De artsen hoopten hiermee de schade aan de hersenen te kunnen beperken. Ondanks deze poging bleek later uit MRI-onderzoek dat Johan Friso ernstige hersenbeschadiging heeft overgehouden aan het zuurstofgebrek. Hij bevindt zich sindsdien in comateuze toestand. Het is onzeker of hij ooit weer bij bewustzijn zal komen. Op 1 maart werd Friso van Innsbruck overgebracht naar het Wellington Hospital in zijn woonplaats Londen. Vier maanden later werd zijn toestand door prins Willem-Alexander omschreven als "onveranderd". Op 19 november 2012 maakte de Rijksvoorlichtingsdienst bekend dat de prins sinds kort (...) af en toe tekenen (vertoonde) van zeer gering bewustzijn. Niettemin zei de dienst dat de toestand van de prins onzeker was en dat het medisch team nog steeds zeer bezorgd was. 
'Papa is dol op zijn dochters en de dochters zijn dol op hun papa'
Maandagavond 28 januari 2013 kondigt de moeder van prins Friso haar aftreden aan: "Zoals u allen weet, hoop ik over enkele dagen mijn 75ste verjaardag te vieren. Ik ben dankbaar dat het mij gegund is deze dag in goede gezondheid tegemoet te gaan. Aan het einde van dit jaar zullen wij herdenken dat ons land tweehonderd jaar geleden een koninkrijk werd, waarmee in onze geschiedenis een nieuw tijdperk aanbrak. Het samenvallen van deze twee bijzondere gebeurtenissen is voor mij de aanleiding geweest te besluiten dit jaar uit mijn ambt terug te treden. Het lijkt mij een goed moment om deze stap, die ik al enige jaren overweeg, nu daadwerkelijk te nemen. Ik heb het altijd als een uitzonderlijk voorrecht beschouwd een groot deel van mijn leven in dienst van ons land te kunnen stellen en overeenkomstig mijn opdracht invulling te mogen geven aan het koningschap. Daarbij was Prins Claus mij vele jaren tot grote steun.
Tot op de dag van vandaag heeft deze mooie taak mij veel voldoening geschonken. Het is inspirerend zich bij mensen betrokken te voelen, mee te leven met verdriet en te delen in tijden van vreugde en nationale trots. Dat heb ik eveneens mogen ervaren in de Caraïbische delen van ons koninkrijk, waar ik ook altijd veel warmte en hartelijkheid heb ondervonden. Ik treed dan ook niet terug omdat het ambt mij te zwaar zou vallen, maar vanuit de overtuiging dat de verantwoordelijkheid voor ons land nu in handen van een nieuwe generatie moet liggen. Het is met het grootste vertrouwen dat ik op 30 april van dit jaar het koningschap zal overdragen aan mijn zoon, de Prins van Oranje. Hij en Prinses Maxima zijn ten volle op hun toekomstige taak voorbereid. Zij zullen ons land met toewijding dienen, getrouw de grondwet onderhouden en met al hun talenten een eigen invulling geven aan het koningschap. Gesterkt voel ik mij door de gedachte dat het plaats maken voor mijn opvolger niet betekent dat ik afscheid neem van ú. Ik hoop dat ik velen van u nog dikwijls kan ontmoeten. Ik ben u diep dankbaar voor het vertrouwen dat u mij heeft gegeven in de vele mooie jaren waarin ik uw koningin mocht zijn. "
© foto met toestemming van ppe-agency
Tijdens het interview van prins Willem-Alexander en prinses Maxima op 16 april kwam Friso ook ter sprake.
Prins Friso
Prins van Oranje: “We zijn als een heel hecht gezin opgegroeid en we zijn drie broers binnen 2,5 jaar van elkaar. We hebben veel samen meegemaakt. En dan wil je natuurlijk dat iedereen daar bij is. En zo’n ongeluk in een gezin, in welk gezin dan ook, is gewoon verschrikkelijk. Ja, dus ik vind het diep tragisch…”
Nieman: Gaat u er nog op enige manier bij stilstaan op 30 april, bij zijn afwezigheid?
Prins van Oranje: Nee, want de inhuldiging is echt een staatsrechtelijk evenement. Het is een staatsaangelegenheid. Uiteraard als familie zullen we er zeker bij stilstaan, maar niet in het openbaar.
Nieman: Moeilijke vraag om te stellen, misschien nog veel moeilijker om te antwoorden, maar ik wil het toch, omdat veel mensen op de bank zich dat ook zullen afvragen, aan u vragen. Hoe is het nu met uw broer op dit moment?
Prins van Oranje: Helaas hebben we nog geen nieuwe mededelingen kunnen doen en we zouden mededeling doen zodra er substantiële veranderingen waren. Dus het is nog steeds hetzelfde, dezelfde situatie. Maar hij is in de beste handen en Mabel en mijn moeder doen echt alles voor hem om het zo goed mogelijk…
Prinses Maxima: Om hem een kans te geven.
Prins van Oranje: Dus ja, ik kan alleen maar diep respect voor Mabel en mijn moeder uitspreken, wat zij doen voor mijn broer.
© foto met toestemming van ppe-agency
30 april 2013 is zijn vrouw Prinses Mabel aanwezig bij de plechtigheden rondom de troonswisseling van haar zwager Prins Willem-Alexander. ’s-Middags komt zij samen met prinses Beatrix haar schoonmoeder uit het paleis om naar de Nieuwe Kerk te gaan voor de inhuldiging van haar zwager Koning Willem-Alexander. Zwart voor de rouw met een witte opgezette strik van haar huwelijksjapon, zodat Friso er op deze dag toch bij is. En ’s-Avonds voor het feest in het muziekgebouw Het IJ te Amsterdam.
© foto met toestemming van ppe-agency
Begin juli 2013 wordt prins Friso ontslagen uit het ziekenhuis in Londen en wordt overgebracht naar Huis ten Bosch in Den Haag. Dat heeft de Rijksvoorlichtingsdienst meegedeeld. In Huis ten Bosch staat een medisch team voor hem klaar onder leiding van professor Jan van Gijn en dokter Michael Kuiper. De gezondheidstoestand van prins Friso is onveranderd en zorgwekkend. Hij is een staat van 'minimal consciousness', dat is zeer gering bewustzijn. Maar verdere behandeling in een ziekenhuis is niet meer nodig. Zijn familie gaat andere mogelijkheden voor verzorging bekijken in Nederland en in het Verenigd Koninkrijk. Hiervoor zal worden gesproken met deskundigen. Prins Friso zal met zijn gezin de zomer in elk geval doorbrengen bij zijn moeder prinses Beatrix op Huis ten Bosch. De Koninklijke Familie heeft het medische team van het Wellingtonziekenhuis in Londen bedankt voor de 'uitstekende en toegewijde verzorging'.
© foto met toestemming van ppe-agency
Prins Friso overleed op 12 augustus 2013 op 44-jarige leeftijd in Paleis Huis ten Bosch, volgens de Rijksvoorlichtingsdienst " aan complicaties die zijn opgetreden ten gevolge van de hersenbeschadiging veroorzaakt door zuurstoftekort bij zijn skiongeval in Lech, Oostenrijk"
Friso werd op 16 augustus 2013 in besloten kring begraven op de Nederlands Hervormde Begraafplaats Hoge Vuurseweg in Lage Vuursche. Voorafgaand was er een besloten rouwplechtigheid in de plaatselijke Stulpkerk, die werd geleid door dominee Carel ter Linden. Alleen familieleden en naasten waren aanwezig. Prins Friso was, sinds de begrafenis van prinses Marianne in 1883, de eerste Oranje die niet bijgezet maar begraven werd.  
 Ter informatie: prinses Marianne was een dochter van Koning Willem I en Koningin Wilhelmina; geboren prinses van Pruisen.                                         Marianne is * 09-05-11810 en + 29-05-1883. Zij huwde in 1830 haar neef prins Albert van Pruisen, met wie zij 5 kinderen kreeg te weten: Charlotte (1831-1855) en gehuwd met George II van Saksen-Meiningen, Naamloze zoon (1832), Albert (1837-1906) gehuwd met Maria van Saksen-Altenburg, Elisabeth (1840 heeft ongeveer 3 maanden geleefd) en Alexandrine (1844-1906) gehuwd met Willem van Mecklenburg .
Het huwelijk tussen Marianne en Albert was slecht en in 1845 verliet de prinses haar man en Berlijn om zich in Voorburg te vestigen. Hier leefde ze openlijk samen met haar koetsier Johannes van Rossum, van wie ze in 1849, even na haar officiële scheiding met Albert, een zoon kreeg. Johannes Willem van Reinhartshausen (1849-1861)
De contacten met haar familie kwamen onder grote druk te staan en ook in Pruisen was ze ongewenst. Ook het contact met haar kinderen werden haar ontzegd.  Marianne werd na haar dood begraven in het graf van Van Rossum, in het Duitse Erbach in de Rheingau. Zij was de laatste Oranje vóór Friso van Oranje-Nassau van Amsberg (2013) die ter aarde werd besteld. Alle andere Oranjes werden - al dan niet gebalsemd - bijgezet in een grafkelder, meestal te Delft.
Op 2 november 2013 vond in de Oude Kerk in Delft een besloten herdenkingsbijeenkomst plaats voor familie, vrienden en collega's. Onder de aanwezigen bevonden zich de zanger Bono, Kofi Annan, bisschop Desmond Tutu en het kroonprinselijk paar uit Noorwegen. Er werden onder meer twee liederen gezongen uit de Sahel Opera, die uit een idee van Friso's vader ontstond.
© foto met toestemming van ppe-agency
“De eerste herfststorm is uitgeraasd. De bossen rond Lage Vuursche, waar wij Friso in augustus naar zijn laatste rustplaats brachten, liggen er weer vredig bij. Zo ook is bij mij de eerste storm van woede en onmacht langzaam aan het overtrekken.”
 Prins Constantijn tijdens de herdenking:“Onze vader was een wijs man, een onafhankelijke geest. Met grootste ideeën en een passie voor mensen. Hij bewonderde Friso. Zijn hoofd voor cijfers, zijn loyaliteit en onafhankelijkheid, zijn kracht… en natuurlijk zijn golftechniek. Ze hadden veel gemeen. Het is jammer dat hij niet meer heeft gezien hoe Friso in zijn voetsporen trad als erevoorzitter van zijn Prins Claus Fonds voor cultuur en ontwikkeling. Dat waren geen onderwerp die we met de jonge Friso associeerden, maar hij groeide erin en leverde een grote bijdrage aan het succes van het fonds. In ons eerste jaar pikte het fonds een ambitieus maar briljant idee van onze vader op: Een opera voor de Sahel. Het moest een monument worden voor de rijke cultuur van de Sahel in poëzie, muziek, dans en verhaal. De opera is geschreven en uitgevoerd door mensen uit minstens vier Sahel-landen. Hij is opgevoerd in Afrika, Bamako, Amsterdam, Parijs en vandaag in Delft waar Yves en Carlo D uit de originele cast twee liederen uit de opera zullen zingen.” 
© foto met toestemming van ppe-agency
 'Help zijn herinneringen levend te houden en ten volle van het leven te genieten', zei bisschop Tutu.
© foto met toestemming van ppe-agency
Vanwege het overlijden van prins Friso zijn door de Rijksvoorlichtingsdienst drie foto’s vrijgegeven van prins Friso met zijn vrouw en twee dochters. De foto’s zijn vrijgegeven namens prinses Mabel en geven een mooi beeld van prins Friso, die wordt omschreven als een echte familieman. De foto's nog een keer:

Nu dus op 24 april 2014, maar eigenlijk al vanaf het ski ongeluk op 17 februari 2012 moet Prinses Mabel alleen verder met haar kinderen.   We wensen haar en haar 2 dochtertje Luana en Zaria heel veel sterkte en kracht toe om zonder hun man en vader verder te gaan.  
© foto met toestemming van ppe-agency
 Prinses Mabel veel sterkte en kracht
© foto met toestemming van ppe-agency
© foto's van de RVD (tenzij anders vermeld), geschreven door Anja

Deze log had eigenlijk op 24 april op de site moeten staan, vandaar dat sommige stukjes 'verouderd' zijn. Mijn excuses daarvoor. Ook het nieuws loopt nog achter, omdat ik op vakantie geweest ben. Ik hoop het zo snel mogelijk in te halen...

3 opmerkingen:

Ik ben benieuwd naar jouw reactie. Wat vind je van deze log en wat kan er nog verbeterd worden?